Tập đoàn năng lượng TotalEnergies đã chính thức đưa vào vận hành nhà máy tái chế nhựa tiên tiến tại khu công nghiệp Grandpuits, nằm ở phía đông nam Paris. Với công suất khoảng 15.000 tấn mỗi năm, đây được xem là cơ sở pyrolysis quy mô lớn đầu tiên tại Pháp, đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi nhà máy lọc dầu truyền thống thành tổ hợp công nghiệp không còn phụ thuộc vào dầu thô.
Dự án sử dụng công nghệ do Plastic Energy cung cấp, cho phép xử lý các loại rác thải nhựa khó tái chế vốn trước đây chủ yếu bị chôn lấp hoặc đốt bỏ. Nguồn nguyên liệu đầu vào được đảm bảo thông qua thỏa thuận dài hạn ký từ năm 2023 với các đối tác như Citeo và Paprec. Sự kết hợp giữa công nghệ và chuỗi cung ứng ổn định cho thấy tham vọng xây dựng một ngành tái chế nhựa theo hướng công nghiệp hóa tại Pháp.
Bên cạnh đó, TotalEnergies cũng hợp tác với Holcim để đưa vào vận hành một nhà máy điện mặt trời nổi tại Bỉ với công suất 31 MW. Dự án này tận dụng một mỏ đá phấn cũ đã được cải tạo thành hồ nước, cung cấp khoảng 30 GWh điện tái tạo mỗi năm cho các cơ sở công nghiệp lân cận. Đây là minh chứng cho cách tiếp cận đồng bộ giữa tái chế vật liệu và phát triển năng lượng sạch.
Pyrolysis là công nghệ phân hủy nhiệt trong môi trường không có oxy, trong đó chất thải nhựa được gia nhiệt ở nhiệt độ cao để phá vỡ cấu trúc polymer. Kết quả của quá trình này là tạo ra dầu tổng hợp, có thể được tinh chế và sử dụng như nguyên liệu cho ngành hóa dầu hoặc sản xuất nhựa mới. Khác với phương pháp tái chế cơ học vốn bị giới hạn bởi độ sạch và tính đồng nhất của vật liệu, pyrolysis có khả năng xử lý các loại nhựa hỗn hợp, đã qua sử dụng nhiều lần hoặc bị ô nhiễm.
Ý tưởng về pyrolysis không phải là mới. Nguyên lý phân hủy vật liệu bằng nhiệt trong điều kiện không có oxy đã xuất hiện từ thế kỷ 19 và được ứng dụng ban đầu trong ngành than và khí hóa. Đối với nhựa, nghiên cứu bắt đầu từ những năm 1970 trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu, khi các quốc gia tìm kiếm giải pháp thay thế dầu mỏ. Tuy nhiên, phải đến khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây, khi áp lực môi trường gia tăng và các chính sách kinh tế tuần hoàn được thúc đẩy mạnh mẽ, công nghệ này mới bước vào giai đoạn thương mại hóa rõ rệt.
Từ cuối những năm 2010, nhiều nhà máy pyrolysis quy mô công nghiệp đã được triển khai tại châu Âu và một số khu vực phát triển. Các tập đoàn năng lượng và hóa chất bắt đầu tích hợp công nghệ này vào chuỗi sản xuất nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu tái chế thay thế cho dầu thô. Dự án tại Grandpuits của TotalEnergies nằm trong xu hướng đó, thể hiện sự chuyển dịch từ mô hình khai thác tài nguyên sang tái tạo và tuần hoàn.
Về mặt tác động, pyrolysis được xem là một giải pháp quan trọng để xử lý các loại rác nhựa khó tái chế, góp phần giảm lượng chất thải bị chôn lấp hoặc đốt bỏ. Đồng thời, công nghệ này cũng mở ra khả năng tái sử dụng vật liệu ở cấp độ hóa học, giúp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu hóa thạch nguyên sinh. Tuy vậy, hiệu quả môi trường của pyrolysis vẫn là chủ đề được thảo luận, bởi quá trình này tiêu tốn năng lượng và đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ phát thải.
Trong bối cảnh toàn cầu đang tìm kiếm các giải pháp cho bài toán rác thải nhựa, việc một tập đoàn lớn như TotalEnergies đầu tư vào pyrolysis cho thấy công nghệ này đang dần trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững. Với những quốc gia như Việt Nam, nơi áp lực xử lý rác thải ngày càng lớn, mô hình này có thể mang lại nhiều gợi ý, dù việc triển khai vẫn phụ thuộc vào hạ tầng thu gom, phân loại và chính sách hỗ trợ phù hợp.
